De spoorlijn tussen Arnhem en Nijmegen is op 15 juni 1879 in gebruik genomen. Het is een dubbelsporige lijn van ongeveer 17 kilometer, aangelegd door de Staat der Nederlanden als onderdeel van de Staatsspoorwegen. Met de lijn kreeg Nijmegen, destijds de laatste stad met meer dan 20.000 inwoners die nog niet op het landelijke spoornet lag, een verbinding met de rest van het land. De ceremoniele opening was al op 10 juni, maar die was een maand uitgesteld omdat het spoor bij Elden was verzakt. De eerste reizigerstreinen reden op 15 juni.
De bouw
De aanleg werd in 1877 gegund aan de aannemers Nicolaas van Haaren en Wilhelmus Wiegerinck voor 101.800 gulden. Het lastigste onderdeel was de brug over de Waal, die op 12 juni 1879 werd geopend; drie dagen later reed de eerste trein erover. De brug is in de Tweede Wereldoorlog beschadigd en hersteld en is in de jaren tachtig vervangen door een brug met een enkele boog van 235 meter. Bij de opening verhuisde ook het station: het eerste station van Nijmegen (1865, met een verbinding naar Kleef) lag op de plek van het latere Concertgebouw de Vereeniging. Meer over de ontwikkeling van het station staat in geschiedenis van Station Nijmegen.
Verbindingen met Den Bosch en Venlo
Nijmegen werd een knooppunt. In 1881 volgde de lijn naar Tilburg via Den Bosch en in 1883 de lijn naar Venlo (nu de Maaslijn). De lijn naar Kleef over de grens is sinds 1 juni 1991 niet meer in gebruik voor reizigers; Wikipedia noemt plannen om die te heropenen.
Elektrificatie en snelheid
De lijn is elektrisch (1500 volt gelijkstroom). Als jaar van elektrificatie noemt Wikipedia 1940, besloten in het kader van het zogeheten Middennet; de bronnen zijn hierover niet geheel eenduidig. De maximumsnelheid is 140 km/h.
De stations langs de lijn
Tussen Arnhem Centraal en Nijmegen liggen tegenwoordig Arnhem Zuid (geopend in 2005), Elst en Nijmegen Lent. Het huidige station Lent opende op 25 juli 2013, ongeveer 250 meter ten zuiden van een tijdelijke halte die er sinds juni 2002 lag. Het bedient de nieuwe wijk Nijmegen-Noord (Waalsprong).
Welke treinen rijden er nu?
Op de lijn rijden volgens Wikipedia de Intercity's 3000 (Nijmegen, Arnhem, Utrecht, Amsterdam, Den Helder), 3100 (Schiphol, Utrecht, Arnhem, Nijmegen) en 3600 (Vlissingen, Breda, Den Bosch, Nijmegen, Arnhem, Zwolle), de Sprinters 6600 (Dordrecht - Arnhem, tussen Nijmegen en Arnhem alleen op werkdagen tot 19.00 uur) en 7600 (Wijchen - Nijmegen - Arnhem - Zutphen), een nacht-Intercity op vrijdag- en zaterdagnacht en de Arriva-stoptrein tussen Arnhem, Elst en Tiel. Hoe vaak de treinen precies rijden en hoe lang de rit duurt, verschilt per tijdstip; gebruik de NS-planner. Meer over de verbinding lees je in trein Nijmegen - Arnhem.
De oorlog
Het station van Nijmegen werd op 22 februari 1944 zwaar getroffen door een Amerikaans bombardement en in oktober 1944 opnieuw bij een Duitse aanval. Lees het verhaal in het bombardement op Nijmegen.
Veelgestelde vragen
Wanneer is de spoorlijn Arnhem - Nijmegen geopend?
Op 15 juni 1879. De brug over de Waal werd al op 12 juni 1879 geopend.
Hoe lang is de lijn?
Ongeveer 17 kilometer, dubbelsporig.
Is de oorspronkelijke Waalbrug er nog?
Nee. De brug werd in de oorlog beschadigd en hersteld en in de jaren tachtig vervangen door een brug met een enkele boog van 235 meter.
Wanneer opende station Nijmegen Lent?
Het huidige station op 25 juli 2013. Eerder lag er sinds juni 2002 een tijdelijke halte.
Rijdt er nog een trein naar Kleef?
Nee, de lijn is sinds 1 juni 1991 gesloten voor reizigers. Lees meer over de bus in bus 58 Nijmegen - Kleef.
